TRIỀU ĐÔNG Y

NGUYỄN VĂN TRIỀU
Y sĩ Y Học Cổ Truyền - 12 Năm kinh nghiệm
Tốt nghiệp trường: Đại Học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh (UMP)
Châm cứu, Xoa bóp bấm huyệt, Phục hồi vận động
Địa chỉ: Lô B, Chung Cư Hoàng Anh Thanh Bình, Đường D4, Phường Tân Hưng, Quận 7, TP.HCM
Điện thoại: 0988 325 767 - Email: info@trieudongy.vn

Tin Mới

Thiên Nhân Hợp Nhất

Ngày cập nhật mới nhất: 09/05/2024

Học thuyết Thiên Nhân hợp nhất, hay còn gọi là thuyết Tam tài (Thiên – Địa – Nhân), là nền tảng tư tưởng chỉ đạo toàn bộ hoạt động của y học cổ truyền phương Đông. Thuyết này quan niệm vũ trụ là một chỉnh thể thống nhất và hoàn chỉnh, trong đó con người được ví như một vũ trụ thu nhỏ (Nhân thân tiểu thiên địa).

Học thuyết thiên nhân hợp nhất trong đông y
Học thuyết thiên nhân hợp nhất trong đông y

Nhiều nhà khoa học phương Tây và tổ chức y tế thế giới cũng đã có những phát hiện chứng minh giá trị của học thuyết này:

  • Đác Uyn (thế kỷ 17) đề xuất thuyết tiến hóa và sự chọn lọc tự nhiên của sinh vật để thích nghi với môi trường.
  • PapLôp nhận định: “Cơ thể động vật là một chỉnh thể, các bộ phận đều liên quan và hỗ trợ lẫn nhau”.
  • Picatơ phát hiện nguyên sinh chất trong tế bào có mối liên hệ mật thiết với các yếu tố môi trường như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, từ trường, áp suất khí quyển…
  • Hippocrates, cha đẻ của y học phương Tây: “Bệnh tật không phải là sự trừng phạt của thần linh mà là kết quả của những sai lầm trong lối sống và môi trường.”
  • Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): “Sức khỏe là trạng thái hoàn toàn khỏe mạnh về thể chất, tinh thần và xã hội, chứ không chỉ là không có bệnh tật hay thương tật.”
  • Viện Y học Hoa Kỳ (IOM): “Chăm sóc sức khỏe cần hướng tới mô hình y học dự phòng, tập trung vào việc duy trì và cải thiện sức khỏe, thay vì chỉ điều trị bệnh.”

Mối quan hệ giữa con người và môi trường tự nhiên

Con người không thể tách khỏi môi trường nhiên nhiên, vì tất cả những biến đổi, thay đổi của thiên nhiên một cách tự nhiên hay do con người tác động đều làm ảnh hưởng trực tiếp đến con người như: Thời tiết, khí hậu, nguồn nước, thổ nhưỡng,….

Mối quan hệ giữa con người và môi trường thiên nhiên
Mối quan hệ giữa con người và môi trường thiên nhiên

Thời tiết và khí hậu

Trời đất có Lục khí (Phong, Hàn, Thử, Thấp, Táo, Hỏa) và Ngũ vị (Chua, Đắng, Ngọt, Cay, Mặn). Sự cân bằng của chúng tạo điều kiện cho cơ thể khỏe mạnh, ngược lại khi thái quá sẽ gây bệnh.

  • Ô nhiễm không khí: Theo WHO, 99% dân số thế giới hít thở không khí vượt quá giới hạn cho phép, gây ra 7 triệu ca tử vong mỗi năm do các bệnh tim mạch, hô hấp và ung thư.
  • Biến đổi khí hậu: Tăng nhiệt độ toàn cầu, thiên tai, lũ lụt… làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm, suy dinh dưỡng và các vấn đề sức khỏe tâm thần.

Nguồn nước

Nước là yếu tố thiết yếu cho sự sống. Cơ thể cần đủ nước sạch, không nhiễm khuẩn, độc tố và giàu khoáng chất vi lượng. Thiếu hụt các nguyên tố như Fluor, Iốt… dễ gây sâu răng, bướu cổ.

Thổ nhưỡng

Môi trường sống ở các vùng miền khác nhau (núi cao, đồng bằng, ven biển…) đòi hỏi cơ thể phải thích nghi tương ứng. Di chuyển đột ngột giữa các vùng mà không kịp thích ứng có thể gây bệnh.

Hiện nay, sự phát triển công nghiệp và gia tăng dân số đã gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, phá vỡ cân bằng sinh thái. Bảo vệ môi trường trong lành là trách nhiệm chung của cả nhân loại.

Mối quan hệ giữa con người và môi trường xã hội

Ngoài môi trường thiên nhiên ra thì con người còn luôn gắn chặt với môi trường xã hội loài người. Cụ thể hơn đó là các tổ chức chính trị, văn hóa, kinh tế, xã hội,…

Mối quan hệ con người và xã hội
Mối quan hệ con người và xã hội

Tổ chức xã hội và chế độ chính trị

Chế độ bình đẳng, dân chủ tạo điều kiện phát huy năng lực cá nhân và xã hội phát triển lành mạnh. Ngược lại, chế độ độc tài, bất công gây áp lực tâm lý, căng thẳng và bệnh tật. Hay có thể diễn giải cụ thể hơn là: Bất bình đẳng xã hội, nghèo đói, thiếu giáo dục… là những yếu tố nguy cơ hàng đầu cho bệnh tật và tử vong.

Trình độ kinh tế và văn hóa

Dân trí thấp, nghèo đói, điều kiện ăn ở, sinh hoạt kém, cùng với phong tục lạc hậu, mê tín là những nguyên nhân làm tổn hại sức khỏe.

Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO):

  • Khoảng 1,7 tỷ người trên thế giới thiếu dinh dưỡng
  • Hơn 1 tỷ người phải sống trong các khu ổ chuột, nhà tạm bợ
  • Gần 30% dân số thế giới không được tiếp cận với nước sạch và vệ sinh an toàn

Gia đình

Một gia đình hòa thuận, hạnh phúc là nền tảng cho sự phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần của mỗi thành viên. Trái lại, gia đình nghèo khó, bất hòa, đông con là những yếu tố bất lợi cho sức khỏe.

Áp lực cuộc sống hiện đại, mâu thuẫn xã hội gia tăng là nguyên nhân khiến các bệnh về tâm thần ngày càng phổ biến. Theo thống kê năm 2018 của Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia Hoa Kỳ (NIMH), có tới 19,1% người trưởng thành (18 – 54 tuổi) mắc ít nhất một rối loạn tâm thần.

Ứng dụng học thuyết thiên nhân hợp nhất trong y học
Ứng dụng học thuyết thiên nhân hợp nhất trong y học

Ứng dụng Học thuyết Thiên Nhân hợp nhất trong y học

Với bất kì các học thuyết, lý luận nào đi chăn nữa thì cũng hướng đến hai vấn đề đó chính là phòng và chữa bệnh, vậy nên với học thuyết thiên nhân hợp nhất cũng không ngoại lệ và cụ thể là:

Phòng bệnh

Đối với cá nhân: Rèn luyện khả năng thích ứng nhanh với môi trường sống, công việc để tăng cường sức khỏe.

Với cộng đồng:

  • Nâng cao nhận thức về sức khỏe: Giúp mọi người hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa con người và môi trường, từ đó có những hành động tích cực để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng. Ví dụ: Vận động giữ gìn môi trường trong sạch, trồng nhiều cây xanh, giảm thải khí độc, Xây dựng nếp sống văn minh, lành mạnh, xóa bỏ hủ tục.
  • Xây dựng xã hội khỏe mạnh: Đảm bảo công bằng xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người được tiếp cận với dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng. Ví dụ: Tiêm chủng phòng dịch định kỳ.

Khám và chữa bệnh:

  • Khám bệnh toàn diện, chú ý tới môi trường sống, điều kiện lao động, tập quán vùng miền, thời tiết khí hậu, yếu tố dịch tễ…
  • Chữa bệnh tổng hợp cả về thuốc, ăn uống, chăm sóc và thái độ của thầy thuốc.

Kết luận về học thuyết thiên nhân hợp nhất với y học cổ truyền

Học thuyết Thiên Nhân hợp nhất thể hiện quan điểm phòng và chữa bệnh khoa học, hiện đại của y học cổ truyền. Nó đòi hỏi người thầy thuốc phải luôn đặt bệnh nhân trong mối tương tác với môi trường tự nhiên và xã hội, đồng thời coi con người như một chỉnh thể thống nhất chứ không phải tập hợp rời rạc của các bộ phận. Đây là kim chỉ nam quý báu cho công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Các thắc mắc khác về học thuyết thiên nhân hợp nhất
Các thắc mắc khác về học thuyết thiên nhân hợp nhất

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Học thuyết Thiên Nhân hợp nhất có nguồn gốc từ đâu và hình thành khi nào?

Học thuyết này bắt nguồn từ tư tưởng triết học cổ đại phương Đông, đặc biệt là Trung Quốc. Nó được hình thành và phát triển qua hàng ngàn năm, trở thành nền tảng cho y học cổ truyền.

2. Tại sao học thuyết Thiên Nhân hợp nhất lại đóng vai trò quan trọng trong y học cổ truyền?

Bởi vì nó coi con người, trời đất và vạn vật có mối liên hệ mật thiết, tác động qua lại lẫn nhau. Hiểu được điều này giúp thầy thuốc chẩn đoán và điều trị bệnh một cách toàn diện, hiệu quả.

3. Theo thống kê, tỷ lệ người mắc bệnh mãn tính do ảnh hưởng của môi trường ô nhiễm là bao nhiêu?

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ước tính có khoảng 24% ca bệnh và 23% ca tử vong trên toàn cầu là do các yếu tố môi trường. Riêng ô nhiễm không khí gây ra 7 triệu ca tử vong mỗi năm.

4. Những thay đổi bất thường của thời tiết, khí hậu có thể gây ra những bệnh gì?

Nhiệt độ tăng cao dễ gây say nắng, kiệt sức, đột quỵ. Nắng hạn kéo dài làm bùng phát dịch sốt xuất huyết, tiêu chảy. Mưa lũ tạo điều kiện cho muỗi, côn trùng truyền bệnh sinh sôi.

5. Tại sao nguồn nước bẩn lại là mối nguy hại đến sức khỏe?

Theo ước tính của UNICEF, hơn 2 tỷ người trên thế giới thiếu nước sạch và 4,5 tỷ người thiếu hệ thống vệ sinh an toàn. Nguồn nước ô nhiễm vi khuẩn, virus, ký sinh trùng, hóa chất độc hại… là nguyên nhân gây bệnh đường ruột, nhiễm giun sán, ung thư.

6. Ở những vùng thổ nhưỡng khác nhau, người dân thường mắc những bệnh đặc thù nào?

Vùng núi đá vôi thường thiếu i-ốt nên hay gặp bệnh bướu cổ. Vùng ven biển mặn, thiếu fluor dễ bị sâu răng. Vùng đất phèn nhiều sắt, mangan có thể bị ngộ độc kim loại nặng.

7. Chất lượng cuộc sống, điều kiện kinh tế thấp ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe?

Nghèo đói khiến người dân thiếu dinh dưỡng, suy giảm sức đề kháng. Nhà ở chật chội, thiếu thốn tiện nghi là môi trường thuận lợi cho bệnh truyền nhiễm lây lan. Không có điều kiện khám chữa bệnh kịp thời cũng khiến bệnh trở nặng.

8. Các yếu tố tâm lý xã hội như stress, lo âu, trầm cảm… có thể dẫn đến hậu quả gì?

Chúng có thể gây rối loạn giấc ngủ, suy nhược thần kinh, ức chế miễn dịch, tăng nguy cơ đột quỵ và đau tim. Theo Hiệp hội Tâm thần học Mỹ (APA), stress mãn tính còn liên quan đến bệnh loét dạ dày, viêm khớp, hen suyễn.

9. Trong một gia đình, những mối quan hệ bất hòa, thiếu thốn tình cảm có thể ảnh hưởng tiêu cực đến trẻ em như thế nào?

Trẻ lớn lên trong môi trường gia đình bạo lực, lạm dụng dễ gặp các vấn đề tâm lý như tự ti, trầm cảm, hành vi gây rối, nghiện chất kích thích. Chúng cũng có xu hướng bỏ học sớm, sa đà vào các tệ nạn xã hội.

10. Làm thế nào để tăng cường sức đề kháng, thích nghi tốt hơn với môi trường sống?

Tập thể dục thường xuyên, ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc, tránh thức khuya là những cách hiệu quả để nâng cao sức khỏe. Hạn chế tiếp xúc với khói bụi, hóa chất độc hại. Duy trì lối sống lạc quan, giảm stress.

11. Các biện pháp phòng bệnh hiệu quả mà mỗi cá nhân và cộng đồng cần thực hiện là gì?

  • Cá nhân: Tiêm chủng đầy đủ, rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang nơi đông người, ăn chín uống sôi, tẩy giun định kỳ.
  • Cộng đồng: Vệ sinh môi trường, xử lý rác thải và nước thải, phun diệt muỗi, kiểm soát dịch bệnh, tuyên truyền nâng cao ý thức phòng bệnh.

12. Nguyên tắc chung khi khám và điều trị bệnh theo quan điểm của y học cổ truyền là gì?

Thầy thuốc cần xem xét toàn diện thể trạng, tiền sử bệnh, đời sống sinh hoạt, môi trường sống, yếu tố tâm lý, mùa và thổ nhưỡng của người bệnh. Điều trị tổng hợp bằng thuốc, ăn uống, nghỉ ngơi, tập luyện, tâm lý liệu pháp.

13. Những tiến bộ nào của y học hiện đại đã chứng minh tính đúng đắn của học thuyết Thiên Nhân hợp nhất?

Các nghiên cứu di truyền học phát hiện gen di truyền chịu ảnh hưởng của môi trường. Ngành sinh học phân tử, hóa sinh cho thấy sự tương tác phức tạp giữa các cơ quan trong cơ thể. Y học hệ thống nhấn mạnh cách tiếp cận đa chiều, liên ngành trong các lý luận yhct chặt chẽ.

14. Học thuyết Thiên Nhân hợp nhất có thể ứng dụng như thế nào trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng?

Các chương trình nâng cao sức khỏe cần lồng ghép giáo dục dinh dưỡng, vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh, chăm sóc tâm lý xã hội. Chính sách y tế cần hướng tới bảo vệ môi sinh, phát triển bền vững, giảm bất bình đẳng. Với ý này bạn có thắc mắc gì hãy liên hệ với Triều Đông Y để được giải đáp.

15. Tại sao có thể nói học thuyết Thiên Nhân hợp nhất mang tính nhân văn sâu sắc?

Bởi vì nó đề cao sự hài hòa giữa con người với thiên nhiên, sự cân bằng thể chất và tinh thần. Mỗi cá nhân vừa là một chỉnh thể vừa là một bộ phận của đại thể. Học thuyết thiên nhân hợp nhất áp dụng hài hòa giữa Phòng và chữa bệnh cần xuất phát từ lòng nhân ái, trách nhiệm với tha nhân và môi sinh.

5/5 - (1 bình chọn)

About Triều Đông Y

Avatar of Triều Đông Y
Triều Đông Y – Nguyễn Văn Triều tốt nghiệp y sĩ Y Học Cổ Truyền tại trường Đại Học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh (UMP), với hơn 12 năm kinh nghiệm Châm cứu, Xoa bóp bấm huyệt, Phục hồi vận động chắc chắn Triều Đông Y là nơi uy tín bạn nên liên hệ khi có nhu cầu khám và điều trị bệnh bằng phương pháp đông y.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *